Licznik odwiedzin

109274
Dziś
Wczoraj
W tym tygodniu
Łącznie wizyt:
53
47
136
109274

W dniach 19 – 20 stycznia br. w budynku Komisji Europejskiej Charlemagne w Brukseli miało miejsce spotkanie  przedstawicieli lokalnych grup działania (LGD) z krajów Wspólnoty Europejskiej. Seminarium odbyło się pod tytułem: „LEADER jako czynnik rozwoju obszarów wiejskich w Europie” (Leader as a Driver for Rural Europe).

Organizatorami Konferencji byli: Komisja Europejska oraz Europejska Sieć dla Rozwoju Obszarów Wiejskich (European Network for Rural Development, EN RD). W spotkaniu udział wzięło ok. 360 osób reprezentujących lokalne grupy działania z Austrii, Belgii, Bułgarii, Cypru, Czech, Danii, Finlandii, Francji, Niemiec, Grecji, Węgier, Irlandii, Włoch, Litwy, Łotwy, Luksemburga, Malty, Holandii, Polski, w tym przedstawiciel naszej Lokalnej Grupy Działania „Echo Puszczy Bolimowskiej”, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii.

Tego typu wydarzenia dotyczące działania „LEADER” z udziałem tak szerokiej reprezentacji lokalnych grup działania nie zdarzają się często. W jednym czasie i miejscu można poznać różne doświadczenia LGD z wdrażania Lokalnych Strategii Rozwoju na terenie całej UE.

b_220_170_16777215_00_images_stories_petri_rinnejjj.jpg

Celem spotkania była wymiana doświadczeń, nawiązanie kontaktów w celu realizacji projektów współpracy oraz przedstawienie problemów, z którymi borykają się lokalne grupy działania w poszczególnych krajach.

 Seminarium otworzył Komisarz Europejski ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich Dacian Ciolos, który omówił przyszłość inicjatywy Leader w nowym okresie programowania 2014-2020 oraz jego finansowanie z Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W przyszłości ważną kwestią dla rozwoju obszarów wiejskich będzie wzmocnienie instytucjonalności organizacji i kadr zarządzających, innowacyjności projektów oraz budowanie silnej marki europejskiej jaką ma stać się Inicjatywa LEADER stając się centralnym instrumentem Wspólnej Polityki Rolnej.

Rozwój obszarów wiejskich jest ważną częścią wspólnej polityki rolnej, gdyż ponad połowa ludności Unii Europejskiej mieszka na obszarach wiejskich. Przed wdrożeniem inicjatywy LEADER podejście do rozwoju wsi miało w polityce UE zasadniczo charakter sektorowy, systemy wsparcia były ustalane „odgórnie”- na szczeblu krajowym lub regionalnym. Oczekiwano głównie zmian strukturalnych w rolnictwie. W niewielkim stopniu uwzględniano różnorodność europejskich małych ojczyzn, bogatą lokalną tożsamość, a przede wszystkim pomijano „oddolne” inicjatywy, pomysły i koncepcje rozwoju lokalnego. 

Program LEADER stał się dla społeczności lokalnych narzędziem aktywnego kształtowania rozwoju małej ojczyzny, służy przede wszystkim wdrażaniu lokalnie opracowanych strategii rozwoju terenów wiejskich. Jest programem bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej na rzecz współpracujących ze sobą lokalnych partnerów, którzy otrzymują wsparcie w związku  ze zgłaszanymi projektami.

Dacian Ciolos zwrócił uwagę na ponadsektorowość inicjatywy Leader oraz jego funkcję w rozwoju obszarów wiejskich. Zadaniem programu Leader jest animowanie społeczności lokalnych oraz skuteczna komunikacja ludzi w terenie, tworzenie bazy wiedzy oraz umiejętne dzielenie się nią.

W swoim wystąpieniu zachęcał LGD do współpracy w ramach regionu, państwa, ale także innych państw Wspólnoty Europejskiej. Aby jeszcze bardziej wzmocnić rolę LGD planuje się rozszerzyć i wzmocnić działania w obszarze: rolnictwo, przedsiębiorczość lokalna, współpraca międzynarodowa.

Zapewnił, że pracownicy Komisji Europejskiej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich są otwarci na wszelką współpracę, pomysły i popularyzowanie wiedzy LGD.

Kolejni prelegenci zaprezentowali działania podejmowane przez Europejską Sieć na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich .Adrian Neal, kierujący pracą Punktu Kontaktowego, przypomniał jej cele: zdobywanie wiedzy i doświadczenia w rolnictwie oraz popularyzowanie dobrych praktyk na pozostałych obszarach  Unii Europejskiej. Głównym jej działaniem jest powstanie sieci, która umożliwi współpracę krajów EU, przy współdziałaniu z LGD. W najbliższych miesiącach ma się ujawnić raport przedsiębiorczości. Dostępny będzie on w języku polskim pod hasłem:  „Łączyć wieś europejską” (Connecting Rural Europe).

Następnie głos zabrał Petri Rinne, prezes LGD Joutsenten Reitti z Finlandii i jednocześnie prezes Europejskiego Stowarzyszenia LEADER na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich- ELARD. W swym przemówieniu przypomniał, że program Leader w ramach, którego lokalne grupy działania funkcjonują, polega przede wszystkim na „podejściu oddolnym”. Organizację mają za zadanie nie tylko wspierać operację do finansowania, ale także promować dobre pomysły, dzieląc się wiedzą, a także na ich bazie tworzyć własne projekty współpracy międzynarodowej. Organizację często realizują projekty korzystając z innych dodatkowych źródeł dofinansowania.

W Finlandii LGD funkcjonuje bardzo sprawnie. Początki były trudne, ponieważ tereny działania obejmują słabo zaludnione, często ze starzejącym się społeczeństwem, obszary. Bardzo ważną kwestią na samym początku działania LGD w Finlandii było wypracowanie zaufania społeczeństwa lokalnego, a także lokalnej władzy. Petri Rinne uważa, że kluczem sukcesu LGD jest suwerenność działań i niezależność organizacji. Mieszkańcy powinni odczuwać, że LGD jest ich organizacją, dlatego też upolitycznienie jej sprowadza ją do rangi kolejnej z instytucji państwowych.  Aby podejście oddolne było możliwe, LGD powinny współpracować przede wszystkim z różnymi sektorami, grupami społecznymi, zaangażowanymi w działania LGD. Działalność LGD  powinna być odpowiedzią na potrzeby jej mieszkańców. Projekty LGD mają prowadzić do innowacji, do nowego spojrzenia na obszary wiejskie, co umożliwi wykorzystanie ich potencjału.

Petri przybliżył nam jak wielkie możliwości kryją się w programie Leader, który dobrze już rozpowszechnił się na europejskim kontynencie. O sukcesie programu może świadczyć fakt, że zaczyna być on wdrażany poza krajami UE, m.in. w Mozambiku w Afryce.

b_220_170_16777215_00_images_stories_bruk22.jpg

Kolejnym mówcą, który podsumował program Leader był Jean- Michael Courades, przedstawiciel Komisji Europejskiej. Przypomniał on pochodzenie słowa Leader, który jest skrótem od francuskich słów: Liaison Entre Actions deDeveloppement de l’Economie  Rurale , co oznacza transgraniczną współpracę.

Liczba powstających LGD wzrasta z każdym rokiem. Liczba LGD w poszczególnych schematach programu Leader kształtowała się następująco:

Leader I (1991-1994)- 217

Leader II (1994-1999)- 906

Leader + (2000-2006)- 893

Leader obecny (2007-2013)– 2193

Lokalne Grupy Działania mają być jak małe oddolne ministerstwa, realizujące i pracujące na  terenie lokalnym dla swoich mieszkańców. Głównym celem LGD jest zacieśnienie współpracy wewnątrz organizacji, jak i miedzy poszczególnymi LGD. Aby realizować ten cel lokalne grupy działania powinno tworzyć własne projekty by być przykładem lokalnej, regionalnej, państwowej, europejskiej współpracy.

 Jean-Michael Courades zaprezentował schemat, na którym zobrazował ilość istniejących LGD w zależności od państwa. Państwem, w którym istnieje najwięcej LGD jest Polska.

Zauważył, że istnieją 3 systemy decentralizacji LGD w Europie. Polska należy do I schematu, w którym instytucja wdrażająca odgrywa ważną rolę pośredniczącą. W przypadku Polski jest to Urząd Marszałkowski, który koordynuję pracę LGD, sprawdza wybrane wnioski, podpisuje umowy, biorąc tym samym większą odpowiedzialność za funkcjonowanie lokalnych grup działania. Schemat ten charakteryzuje się większą liczbą administracji, co przedłuża czas oczekiwania beneficjenta na podpisanie umowy. Według przeprowadzonej rozmowy z jednym z prezesów LGD z Austrii wynika, że czas oczekiwania beneficjenta na podpisanie umowy w Austrii wynosi ok. 4-6 tyg. Na przykładzie Austrii możemy więc wnioskować, że system I nie jest złym systemem. Kluczem do jego dobrego  funkcjonowania jest sprawna współpraca między LGD a organizacją pośredniczącą!

Schemat I poza Polską występuję również w: Austrii, Finlandii, Szwecji, Estonii, Litwie, Łotwie, Czechach, Słowacji, Niemczech, Rumunii.

System III charakteryzuje się całkowitą autonomią lokalnych grup działania, które same decydują komu i na co przeznaczają środki europejskie, same podpisują umowy i monitorują realizację projektów. Do tego systemu należą takie kraje jak: Hiszpania, Portugalia, Francja, Irlandia, Włochy, Bułgaria, Grecja. Natomiast System II jest mieszanką systemu I i III.

Jean-Michael Courades podkreślił również dużą potrzebę szkoleń- dla społeczeństwa, jak i pracowników LGD. Często to właśnie pracownicy stają się ekspertami do spraw projektów, lokalnej przedsiębiorczości czy promocji dziedzictwa lokalnego.

Podkreślił również rolę małych projektów, które powinny być głównym instrumentem działania lokalnych organizacji pozarządowych i grup społecznych.  Aktualnie projekty te posiadają stosunkowo duże wymogi formalne. Problemem jest brak proporcjonalności między wielkością biurokracji a ryzykiem, które w małych projektach nie jest duże. Dlatego też biurokracja w tych  projektach powinna być relatywnie zmniejszona.

Następnie głos zabrała Laura Ibanez, przedstawicielka LGD z Hiszpanii. Według niej kluczową rolę w efektywnym funkcjonowaniu organizacji odgrywa zaufanie oraz respekt.

Poradziła świeżo założonym LGD by na początku wybierały takie projekty, które promują organizację, dają szybki widoczny efekt ( krótkoterminowe). To bardzo ważne by od samego początku społeczeństwo widziało rezultaty pracy LGD. By zauważało nie tylko istnienie nowej organizacji, ale także by widziało, że to faktycznie działa! Po kilku latach działania warto zmienić strategię i promować projekty długookresowe, strategiczne.

 Między wystąpieniami pracowników ENRD oraz ECARD miały miejsce dyskusję, podczas których każdy z uczestników miał szansę się wypowiedzieć na dany temat.

Między innymi zabrał głos Jarosław Supera, prezes Stowarzyszenia „Praca-Kapitał-Rozwój”, który podkreślał jak ważne jest by LGD na samym początku wypracowało sobie pozycję. Władze lokalne muszą zrozumieć, że warto dać LGD „wolną rękę” w działaniu, nie starać się ich kontrolować. Tylko dzięki zdrowej współpracy między lokalnymi instytucjami i organizacjami,  LGD może przynosić zamierzone rezultaty. Nie warto ich upolityczniać, ograniczając im pole działania. LGD mają za zadanie polepszyć poziom życia na obszarach wiejskich. Obowiązkiem władz publicznych jest przede wszystkim im to umożliwienie.

Według Jarosława Supery LGD powinno wypracować sieć skutecznej współpracy przede wszystkim z przedsiębiorstwami. To właśnie sektor prywatny najbardziej zna lokalne potrzeby, specyfikę obszaru, obecną sytuacje mieszkańców. To im również zależy najbardziej na poprawię poziomu życia mieszkańców. Grupa ta najlepiej rozumie, że tylko wspólnym wysiłkiem i pracą może nam się to udać.

Pozostałe osoby biorące udział w dyskusji zwracały uwagę na potrzebę zapewnienia LGD, oraz beneficjentom, zdrowego zarządzania finansowego.

Przedstawiciele południowych krajów  Wspólnoty zwrócili uwagę na potrzebę włączania w działania LGD miejscową młodzież. O wiele skuteczniej jest zmieniać świadomość lokalną poprzez młodzież, która najbardziej rozumie konieczność dopasowania się do warunków rynkowych.

Uczestnicy wypowiadali się również w imieniu przedsiębiorców narzekających na dużą biurokrację, która często stanowi barierę w korzystaniu z pomocy. Zwłaszcza jeśli przedsiębiorcy chcą pozyskać fundusze na projekt innowacyjny. Rzeczą niemożliwą jest w takich projektach oszacowanie dokładnych rezultatów, gdyż projekty innowacyjne z natury są projektami, których głównym celem jest zdobycie nowych jeszcze nie odkrytych wcześniej możliwości.

W ramach seminarium odbyły się także sesje warsztatowe dotyczące trzech tematów: (1) wdrażania Lokalnej Strategii Rozwoju – zarządzanie jakością i finansami; (2) dynamiki wdrażania oraz (3) współpracy międzynarodowej i sieciowania w ramach Leadera w praktyce. W przerwach pomiędzy sesjami i warsztatami odbywały się rozmowy w wybranej dziedzinie pomiędzy wybranymi przedstawicielami LGD z różnych krajów. Ich celem było nawiązanie współpracy w zakresie przygotowania przyszłych międzynarodowych projektów współpracy.

Na większości warsztatów pojawiała się tematyka międzynarodowych projektów współpracy miedzy krajami UE. Poza oczywistą wymianą doświadczeń i wiedzy, projekty współpracy pozwalają uczestnikom przekonać się na własne oczy, że należymy do europejskiej wspólnoty, z czego warto czerpać korzyści!

Przedstawiciel z Estonii przedstawił przykład zrealizowanego projektu, który miał na celu pomóc lokalnym producentom w znalezieniu nowych rynków zbytu. W ramach projektu została zorganizowana wymiana z Finlandią, Francją i Niemcami, dzięki której producenci mogli podzielić się doświadczeniami i wiedzą z producentami z innych krajów Unii Europejskiej. W ramach projektu zapewniono również udział specjalistów ds. eksportu i handlu międzynarodowego.

Atmosfera na seminarium była bardzo przyjazna. Uczestnicy chętnie nawiązywali nowe znajomości. Dzielili się swoimi doświadczeni i uwagami. Nie było wyczuwalnej bariery językowej ani kulturowej. Rokuje to duże możliwości realizacji międzynarodowych projektów współpracy. W seminarium udział brali przedstawiciele LGD krajów, w różnych etapach rozwoju. Pozwoliło to na wymianę bardzo ciekawych spostrzeżeń.

Jako podsumowanie posłużę się zdaniem wygłoszonym  przez jednego  z przedstawicieli LGD z Finlandii, które w pełni odzwierciedla wagę współpracy międzynarodowej:

 

"If you want to go fast, go alone!"        ("Jeśli chcesz iść szybko, idź sam!")

"If you want to go far, go together!"  ("Jeśli chcesz zajść daleko, idźmy razem")

 

Katarzyna Cuper

Asystent biura LGD

„Echo Puszczy Bolimowskiej”

 

questing puszcza marianska

Questing Bolimów

Questing Guzów

 

Questing - Wyprawy Odkrywców - baner